Switch to Dual Emblem Display

Link to an image of this page Link to an image of this page [I3v p54]

XXVII.

INVITUM QUI SERVAT IDEM FA-
cit occidenti.

GLadio ignem ne fodito, inquit Pythagoras:[1] flamma enim
gladio involuta gliscens, uno momento tenentis invadit
manum. Hoc praecepto annuit ira percitum non esse severis
reprehendendum. Ira furor brevis est. qua qui correpti sunt,
iudicium ac mentem amittunt. Et ut plurimm qui hoc furo-
re percelluntur, ab eo vel sine profectu, vel cum periculo re-
vocantur ben monentibus. Ubi deest mens, disciplina ni-
hil iuvat. Mala perpetrare cogit ira plurima. Et haud tuta in ira
consilia capi queunt. Prudentis est aliquando reprehensione
uti. hoc docet charitas, hoc iubet amicitia, & humaniores affe-
ctus, qui proximi conservationem procurant. In omni tamen
reprehensione sexus, aetas, tempus, & conditio illius quem
moneas consideranda sunt. Sic iuniorem tanquam filium; Se-
niorem tanquam patrem; aequalem ut amicum; potentiorem
ver maiori iudicio alloquere amaritudinem reprehensionis
multa praefatione & reverentia leniendo, ut benignioribus &
attentioribus audiat, quae dices, auribus. omnia ad aedificatio-
nem proximi sunt referenda. charitas nobis scopus sit. Pervi-
cacem ver & moribus perditum qud cures nihil est. Asino
scabioso, & foedato sordibus, si laves caput,
operam cum lixivio per-
des.

Link to an image of this page Link to an image of this page [I4r p55]

XXVII.

Lentulo Ventidio Nucerino. I.C.[2]

INVITUM QUI SERVAT IDEM FACIT OCCIDENTI.[3]

He who saves a man against his will, does the same as one who kills him

IGnem ne gladio fodito;[4] furor haud habet aures.
Servare invitum maxima stultitia est.
Sic refragantem scopulo detrudit asellum
Rusticus: ingratum nil benefacta iuvant.

Do not poke the fire with your sword. Rage has no ears. It is a great stupidity to save someone who does not want it. So the farmer drives the donkey which resists [his aid] away from the cliff (scopulum fig. = harm, evil): the good deeds do not help the ungrateful [beast].

Notes:

1. Reference to a Pythagorean dictum, in Erasmus, Adagia, 1.1.2. Cf. Corrozet, Hecatomgraphie, number 42 ([FCGa042]).

2. Lentulus Ventidius of Nocera (in Umbria), a friend of Boissard’s in Padua, who died of the plague there in 1576; a lawyer and collector of portraits. See also Boissard 1588, no.10 ([FBOa010]).

3. Horace, De Arte Poetica liber, 453.

4. See note 1, above.



Iconclass Keywords

Relating to the image:

Relating to the text:


Hint: You can turn translations and name underlining on or off using the preferences page.

 

Back to top