Switch to Dual Emblem Display

Link to an image of this page Link to an image of this page [E8r p79]

In Rhododaphnem.

On the rose-bay [or oleander].

Scriptura sacra gladius anceps.

Holy Scripture is a double-edged sword.

Nobilis aspectu folioque virens Rhododaphne,
Dicitur aegrotis esse medela viris:
Tollit & humano conceptum in pectore virus,
Et laesis adfert artubus antidotum:
Bruta tamen foliis animata extinguit eisdem.
Haec sunt scripturae non aliena sacrae.
Illa pios recta coeli deducit in axem,
Sed nigrum reprobis addere Theta solet.[1]
Et licet hac toto nil sit praestantius orbe:
In latum errorem noxia corda trahit.

The rose-bay, noble in appearance and green of leaf, Is said to be a remedy for sick men: It removes infection that develops in the human breast, And provides a counterpoison, too, for wounded limbs: But with the same leaves it kills animal life. Nor is sacred scripture dissimilar to this. For that leads the faithful straight to the heavens above, but will [lit. is accustomed to] bring a sentence of death [lit. Theta] to the impious. And though nothing in the whole world is more important than this [i.e. scripture]: It drags guilty hearts into broad error.

Link to an image of this page Link to an image of this page [E8v p80]

NARRATIO PHILOSOPHICA.

NIhil est vel praestantius vel melius Deo
optimo maximo hominibus datum, qum
ea disciplina quae quondam per Mosen & Prophe
tas
tradita, nuper etiam per Messiam domini re-
novata, tandem ad nos ipsos pervenit. Neque ve-
r Ptolemaeus Philadelphus eam bibliothecam,
quam tot millibus voluminum instructissimam
faciebat, magis honorari posse existimavit, qum
librorum Mosis & Prophetarum accessione. Nam
cum Eleazaro principe sacerdotum summa con-
tentione per legatos egit,[2] ut nonnullos legis peri-
tissimos in Aegyptum mitteret, qui libros illos ex
Hebraeo in Graecum traducerent. Quod cm im-
petrasset, quanquam nulla religionis societate ad
Iudeaos pertineret, non minus tamen ex eo ad na-
tionem suam dignitatis & splendoris, qum ad bi
bliothecam ornamenti accessisse iudicavit. Iam
& nonnulli Hebraeorum tradiderunt nulla re ma
gis terrurum orbem unquam decoratum esse, qum illo
ipso die quo Salomon Ierosolymorum rex Canti
cum Canticorum populo descriptum & recogni-
tum fecit. Quae com ita sint, miretur opinor quis
se aliquos in offensionem deduci. Sed ut rhododa-
phne herba hominibus contra venena prodest, &
mirific in curationibus commendatur, bruta au-
tem animantia omnino delet & perimit: sic literae
illae sacrae viros bonos ad virtutem alacriores fa-
ciunt, & ab animis bene informatis aegrotationes
depellunt: flagitiosos autem & omni scelere impu
Link to an image of this page Link to an image of this page [F1r p81] ros in salutis periculum vocant, & opinionibus
depravatis omnino labefactant. Nam si volumus
vel ab ipsis nascentis Ecclesiae cunabulis haeretico
rum memoriam replicare, nullum ex tam multis
reperire possis, qui non sceleratum dogma suum
aliquo Evangelii loco firmaverit. Et Mahumetes
quidem ipse, quamvis legem mir cum Evangeli
ca nostra pugnantem suis descripserit, nonnulla ta
men ex Evangelio ad impuritates & flagitia sua
revocavit, & nefarium dogma suum etiam Evan-
gelico diplomate adiuvare conatus est, Itaque non
abs re illud est quod Aristo Chius dicebat, nocere
audientibus philosophos, iis qui bene & sapien-
ter dicta male interpretarentur. Quid enim tam

sanct aut praeclar dici potest, quod nefariorum ho
minum scelere non deformetur? Qud si cui nihil
magis in vita propositum est, qum ut se acerri
mum veritatis defensorem esse velit, & sapientum
iudicio magis qum suo in illis scriptis versetur,
verendum non est ne non ex earum literarum usu fru
ctus pietatis capiat sempiternos. Si enim veritatis
simplex est via, videatur mea sententia desipere,
qui eam ad disputationem laqueos tanquam in a-
liquod verborum pistrinum compegerit. Sed ta-
men quis Evangelica nostra, quamvis nud scripta
legens, non impens divinitatis & rerum maxima
rum cogitatione retinetur? Neque enim quicquam
lucis ad veri pervestigationem verborum faces affe
runt: neque in rebus magnis pertractandis oratio-
nis impetus iuvat, nisi quo primm quaestionis
Link to an image of this page Link to an image of this page [F1v p82] genere institeris, in eo postremm velis perorare.
Ac profecto ad nos optimi maximi Dei vox est
profecta, non ut linguas, sed mentes faceret erudi
tas. Non igitur sperandum est, ut illis sacrarum li

terarum lectio fructuosa esse possit, qui si quae
de religione controversia inciderit, ad
interpunctiones & verborum no
tas tanquam ad aram
confugiunt.

Notes:

1. Theta, the first letter of the Greek θάνατος (death), was used as a sign of death, for example in capital sentences and epitaphs.

2. Eleazar: Jewish high priest in the 3rd century BC, asked by Ptolemy Philadelphus (King Ptolemy II) to send the Law of Moses (Septuagint) to Egypt for his library at Alexandria.



Iconclass Keywords

Relating to the image:

Relating to the text:


Hint: You can turn translations and name underlining on or off using the preferences page.

 

Back to top